Sağlık turizminde markalaşma desteği, sağlık kuruluşu niteliğindeki yararlanıcılara markaları için verilir: en az 3 yıllık kuruluş, son 3 yılda ortalama 1.500.000 ABD doları hizmet ihracatı veya yurt dışı gelir, tescilli marka, ön inceleme ve Stratejik İş Planı gerekir. Destek oranı %50, yıllık üst limit marka destek programında 250.000.000 TL, TURQUALITY® programında 500.000.000 TL’dir.
İçindekiler 9 bölüm
Markalaşma Programı nedir?
Markalaşma Programı, Türkiye’nin dünya çapında markalaşma potansiyeli olan markalarının yurt dışı pazarlarda etkili biçimde konumlandırılması ve Türk markası imajının oluşturulması amacıyla düzenlenen programdır (10962 sayılı Karar md. 3/j). Karar md. 2/1-c, programın kapsamına sağlık turizmi sektörünü de alır.
Sağlık turizmi için iki kademe vardır: marka destek programı ve TURQUALITY® destek programı. Karar md. 33/3 uyarınca E-TURQUALITY® yalnızca bilişim ve dijital aracılık sektörleri içindir; sağlık turizmi bu kademeden yararlanamaz.
Markalaşma Programı, sağlık turizminde yaygın kullanılan Hizmet Sektörleri Atılım Programı desteklerinden ayrıdır. Önemli sınır: Markalaşma Programına alınan yararlanıcı, bu programda desteklendiği süre boyunca, işbirliği kuruluşunu muhatap alan destek unsurları hariç, Hizmet Sektörleri Atılım Programından yararlanamaz (Karar md. 33/7). Hangi programa girileceği bu yüzden baştan planlanmalıdır.
Kimler başvurabilir?
Genelge md. 51’e göre sağlık turizmi sektöründe başvuru yapabilmek için aşağıdaki şartların tamamı aranır:
| Şart | Ayrıntı |
|---|---|
| Sektör niteliği | Sağlık turizmi sektöründe faaliyet gösteren yararlanıcının sağlık kuruluşu niteliğini haiz olması (md. 51/8) |
| Kuruluş yaşı ve gelir | Kapsama alım başvurusu tarihinde en az 3 yıl önce kurulmuş olmak; son 3 takvim yılının her birinde hizmet ihracatı veya yurt dışı kaynaklı gelir elde etmek; bu gelirlerin son 3 yıllık ortalamasının, yararlanıcı ve harcama yetkilisi organik bağlı yurt içi şirket toplamında en az 1.500.000 ABD doları olması (md. 51/1-a) |
| Alternatif gelir şartı | Başvuru tarihinde en az 2 yıl önce kurulmuş olmak ve son iki yılda toplam en az 10.000.000 ABD doları hizmet ihracatı ve yurt dışı kaynaklı gelir elde etmek; bu durumda 3 yıl ve 1.500.000 ABD doları şartı aranmaz (md. 51/9) |
| Kurumsal olgunluk | İş yönetim kalitesi, operasyonel mükemmellik, markalaşma potansiyeli ve sürdürülebilirlik hususlarında belirli bir olgunluk seviyesi (md. 51/1-b) |
| Marka tescili | Yurt içi tescil yararlanıcı adına; yurt dışı tescil yararlanıcı veya harcama yetkilisi organik bağlı şirketi adına ve Madrid Protokolüne taraf ülkelerden en az birinde. Yurt içi başvuru tarihi, yurt dışı başvuru tarihinden önce veya aynı tarihte olmalı (md. 51/1-c, ç) |
| Marka içeriği | Türk hizmeti veya Türk markası imajına zarar verecek ifade, sembol, şekil, işaret veya ülke, şehir, bölge isimleri içermemeli (md. 51/1-d) |
| Merkez | Ana yönetim merkezi Türkiye’de olmalı (md. 51/1-e) |
| İhraca hazır hizmet | Yurt dışı yerleşiklere sunulabilecek ihraca hazır ürün veya hizmet bulunmalı (md. 51/1-f) |
Genelge md. 5/10 sağlık kuruluşunu ve sağlık turizmi aracı kuruluşunu ayrı tanımladığı için aracı kuruluşların md. 51/8’deki “sağlık kuruluşu niteliği” şartını karşılamadığı anlaşılmaktadır; aracı kuruluşsanız uygunluğunuzu başvurudan önce Bakanlıkla teyit edin. İki grubun farkları için sağlık kuruluşu mu, aracı kuruluş mu yazımıza bakın.
Aynı anda en fazla 2 marka desteklenebilir (Karar md. 33/8). Satın alınan yabancı markalar desteklenmez (md. 33/12).
Başvuru ve değerlendirme süreci
Süreç iki aşamalıdır: kapsama alım başvurusu ve ön inceleme.
- Kapsama alım başvurusu: “Markalaşma Programı Başvuru Belgeleri (EK-32)” listesindeki belgelerle yapılır (md. 52/1).
- Ön inceleme: Başvuru uygun görülürse Genel Müdürlükçe görevlendirilen Markalaşma Programı yönetim danışmanlığı şirketi yararlanıcı ve markası için ön inceleme yapar (md. 52/2, 53/1). Yararlanıcı, görevlendirme bildirimini izleyen bir ay içinde KDV dahil 500.000 TL ödemelidir; ödeme yapılmazsa başvuru olumsuz sayılır ve 6 ay yeniden başvurulamaz (md. 53/4). İnceleme öncesi taraflar “Ön İnceleme Gizlilik Sözleşmesi (EK-33)” imzalar (md. 53/5).
- Sonuç: Yararlanıcı ve markası program kriterlerine uygun ve yeterliyse marka TURQUALITY® destek programına dahil edilir (md. 52/2). Uygun görülmeyen yararlanıcı, ön inceleme bedelini yeniden ödeyerek en erken 6 ay sonra yeniden başvurabilir; marka destek programından TURQUALITY® programına geçmek isteyen yararlanıcı için de aynı 6 aylık bekleme ve bedel şartı geçerlidir (md. 53/9). Geçişte marka destek programında desteklendiği süreler mahsup edilir; TURQUALITY® kapsamına alınması uygun görülmeyenler kalan süreleri boyunca marka destek programından yararlanmaya devam eder (md. 59).
Başvurudan desteğe adımlar
- Uygunluğu kontrol edin: Sağlık kuruluşu niteliği, 3 yıl ve 1.500.000 ABD doları gelir şartı (veya md. 51/9 alternatifi), marka tescilleri ve Türkiye merkezi.
- Kapsama alım başvurusunu yapın: EK-32 belgeleriyle başvurun; başvuru uygun görülürse ön inceleme başlar.
- Ön inceleme bedelini zamanında ödeyin: Görevlendirme bildiriminden itibaren bir ay içinde KDV dahil 500.000 TL; ödenmezse başvuru olumsuz sonuçlanır.
- Stratejik İş Planını (SİP) hazırlayın: Kapsama alındığınız tarihten itibaren en geç bir yıl içinde, her marka için EK-34 şablonuna uygun SİP’i DYS üzerinden ve basılı nüsha olarak sunun. Ön incelemeyi yapan danışmanlık şirketi SİP hazırlayamaz (md. 54/2-3).
- SİP onayını bekleyin: Destek ödemesi her hâlükârda SİP’in Genel Müdürlükçe onaylanmasından sonra yapılır (md. 56/2).
- Yıllık izleme belgelerini sunun: Kapsama alındığınız yıldan sonra her yıl en geç haziran ayı sonuna kadar EK-32’nin izleme ve değerlendirme bölümündeki bilgi ve belgeleri sunun (md. 63/1).
- SİP’i güncelleyin: Destek süresi devam ederken onaylı SİP’i beş yılda bir EK-35 şablonuyla güncelleyin ve EK-36 öngörü ve hedefleri yeniden sunun (md. 54/5).
Hangi giderler desteklenir?
Karar md. 33/1’e göre TURQUALITY® veya marka destek programı kapsamındaki markaya yönelik; acente komisyon, belgelendirme, birim, danışmanlık, istihdam, rapor ve veri tabanı, reklam-tanıtım-pazarlama, Stratejik İş Planı çalışması, tescil ve koruma, uluslararası kuruluşlara üyelik, yazılım, yurt dışı ve yurt içi etkinlik katılım giderleri %50 oranında desteklenir. Sağlık turizmi sektörü için ilaveten komplikasyon sigortası primi, uluslararası sağlık turisti ulaşımı ve yabancı dil ile sağlık turizmi eğitimi giderleri %50 oranında desteklenir (md. 33/2-d).
Bu sağlık turizmi kalemlerinde Markalaşma Programının kendi maddeleri, Atılım Programındaki ilgili madde hükümlerine atıf yapar: komplikasyon sigortası için Genelge md. 29 (md. 79), hasta ulaşımı için md. 41 (md. 82) ve eğitim için md. 49 (md. 84). Ayrıntıları hasta ulaşımı ve acente komisyonu ile belgelendirme, sigorta ve diğer destekler yazılarında bulabilirsiniz.
Programa özgü bazı sınırlar:
- Danışmanlık: Yararlanıcı başına yıllık en fazla 40.000.000 TL; ödeme öncesi ön onay gerekir (md. 67).
- SİP hazırlığı: Marka başına bir defaya mahsus, ilk beş yıllık dönem için en fazla 2.500.000 TL (md. 71).
- İstihdam: İş geliştirme uzmanı, satış danışmanı, pazarlama uzmanı ve sağlık turizminde ayrıca tercüman; aynı anda toplam en fazla 10 personel; kişi başı yurt içinde aylık 90.000 TL, yurt dışında aylık 250.000 TL. Personelin markanın kapsama alındığı tarihten sonra ilk kez istihdam edilmesi ve kapsamdaki marka için çalışması gerekir (md. 68).
- Hedef ülke artışı: Birim, reklam-tanıtım-pazarlama ve yurt dışı etkinlik katılımı gibi kalemlerde hedef ülkelerde oran en fazla 20 puan artırılabilir (Karar md. 44).
Süreler ve yıllık limitler
| Marka destek programı | TURQUALITY® programı | |
|---|---|---|
| Marka başına süre | En fazla 4 yıl | Hedef pazar başına en fazla 5 yıl; belgelendirme, etkinlik katılımı gibi kalemlerde markanın kapsamda kaldığı süre |
| Kurumsal altyapı ve istihdam | Yararlanıcı başına en fazla 4 yıl | Yararlanıcı başına en fazla 5 yıl |
| Yıllık üst limit (md. 33/9) | 250.000.000 TL | 500.000.000 TL (en az bir markası TURQUALITY® programındaysa) |
| Aynı anda marka | En fazla 2 | En fazla 2 |
Karar md. 33/5 ve Genelge md. 57’ye göre TURQUALITY® programında hedef pazara yönelik giderler (acente komisyonu, birim, hedef pazara yönelik danışmanlık, komplikasyon sigortası, rapor, reklam-tanıtım-pazarlama, tescil ve koruma, uluslararası sağlık turisti ulaşımı) marka ve hedef pazar bazında izlenir; hedef pazara yönelik destek için önce hedef pazar ekleme başvurusu yapılır ve ödeme, pazarın onayından sonra gerçekleşir (md. 58). Kurumsal altyapı kalemleri (kurumsal altyapıya yönelik danışmanlık, istihdam, uluslararası kuruluşlara üyelik, veri tabanı üyeliği, yabancı dil ve sağlık turizmi eğitimi) yararlanıcı bazında izlenir. Üst limitler her takvim yılı başında en fazla yeniden değerleme oranında güncellenebilir (Karar md. 43/1); güncel tutarları Bakanlık duyurularından kontrol edin.
Performans değerlendirmesi ve programdan çıkarılma
Markalaşma Programında destek oranı performansa bağlıdır (Genelge md. 63/7):
- Son üç yıllık performans puanları ortalaması yeterli bulunmayan yararlanıcının markaları için oran %40 uygulanır.
- Sonraki yıl puan yeterli bulunmazsa oran %25’e iner; yeterli bulunursa %50’ye döner.
- %25 uygulanırken sonraki yıl da yeterli bulunmazsa marka destek kapsamından çıkarılır.
- Yıllık bilgi ve belgeleri eksiksiz sunmayan yararlanıcının o yılki performans puanı 0 sayılır (md. 63/8) ve belgeler tamamlanana kadar destek başvurusu yapamaz (md. 63/4).
Kapsamdan çıkarılan veya kendi isteğiyle çıkan marka, kalan süreleri için en erken iki yıl sonra yeniden başvurabilir (Karar md. 33/11; Genelge md. 63/10).
Yükümlülükler ve dikkat edilecek noktalar
- Ortaklık yapısı değişikliği: Çoğunluk hisselerinde değişiklik olursa değişiklikten sonra en geç iki ay içinde “Süreklilik Taahhütnamesi (EK-37)” sunulmalıdır; verilmezse yararlanıcı ve markası programdan çıkarılır (Genelge md. 60).
- Harcama yetkilisi: Organik bağlı şirketlerin marka adına yaptığı ödemelerin desteklenmesi için harcama yetkisi verilmelidir; organik bağ için en az %51 pay oranı gibi koşullar aranır, destek ödemesi her hâlükârda yararlanıcıya yapılır ve ortaklık yapısı bilgisi her yıl ocak ayı sonuna kadar bildirilir (md. 61).
- TURQUALITY® ibaresi: Yalnızca TURQUALITY® destek programına dahil edilmiş markalar, kapsamda bulundukları süre boyunca bu ibareyi kullanabilir; programda yer almadan kullananlar hakkında hukuki işlem başlatılır (md. 62/1).
- Marka içeriği: Destek kapsamındaki markayla yapılan faaliyette Türk hizmeti veya Türk markası imajına zarar verecek ifade ve unsurlar kullanılırsa o faaliyetin giderleri desteklenmez (md. 62/3).
Genel başvuru, DYS ve belge düzeni için başvuru süreci yazımıza, hizmetimiz için sağlık turizmi teşvik hizmeti sayfamıza bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Sağlık turizminde TURQUALITY® desteği kimlere verilir?
Genelge md. 51/8’e göre sağlık turizmi sektöründe başvuru için sağlık kuruluşu niteliği aranır. Ayrıca en az 3 yıllık kuruluş ve son üç yılda ortalama 1.500.000 ABD doları hizmet ihracatı veya yurt dışı gelir (ya da md. 51/9’daki alternatif şart), tescilli marka ve Türkiye merkezi gerekir.
Aracı kuruluşlar Markalaşma Programından yararlanabilir mi?
Genelge md. 5/10 sağlık kuruluşunu ve aracı kuruluşu ayrı tanımlar; md. 51/8 ise sağlık turizminde “sağlık kuruluşu niteliği” arar. Bu nedenle aracı kuruluşların şartı karşılamadığı anlaşılmaktadır; kendi durumunuzu başvurudan önce Bakanlıkla teyit edin.
Destek oranı ne kadar ve sabit mi?
Karar md. 33/1 ve 33/2 kalemlerde %50 oran öngörür. Genelge md. 63/7 uyarınca performans puanı yeterli bulunmayan yararlanıcıların markaları için oran %40, sonraki yıl yine yeterli bulunmazsa %25 uygulanır; yeterli bulunursa %50’ye dönülür.
Ön inceleme ücreti ne kadar ve kime ödenir?
Genel Müdürlükçe görevlendirilen Markalaşma Programı yönetim danışmanlığı şirketine, görevlendirme bildiriminden itibaren bir ay içinde KDV dahil 500.000 TL ödenir (Genelge md. 53/4). Ödeme yapılmazsa başvuru olumsuz sayılır ve 6 ay yeniden başvurulamaz.
Markalaşma Programı ile Atılım Programı aynı anda kullanılabilir mi?
Hayır. Karar md. 33/7’ye göre Markalaşma Programına alınan yararlanıcı, bu programda desteklendiği süre boyunca, işbirliği kuruluşunu muhatap alan destek unsurları hariç, Hizmet Sektörleri Atılım Programından yararlanamaz.
Kaç markaya destek verilir?
Yararlanıcının yurt içi tescilini taşıyan, aynı anda en fazla 2 markası desteklenebilir (Karar md. 33/8). Satın alınan yabancı markalar desteklenmez.
Stratejik İş Planı (SİP) nedir ve ne zaman sunulur?
SİP, yararlanıcının mevcut konumunu, vizyonunu ve stratejilerini inceleyen ve destek döneminde uygulanacak projeleri içeren gelişim yol haritasıdır (Karar md. 3/n). Kapsama alındığınız tarihten itibaren en geç bir yıl içinde DYS üzerinden ve basılı nüsha olarak sunulur; süresinde sunulmazsa yararlanıcı destek kapsamından çıkarılabilir (Genelge md. 54/3).
Yurt dışı marka tescili hangi ülkede yapılmalı?
Madrid Uluslararası Marka Tescil Protokolüne taraf ülkelerden en az birinde. Yurt içi tescil yararlanıcı adına olmalı ve yurt içi başvuru tarihi yurt dışı başvuru tarihinden önce veya aynı tarihte olmalıdır (Genelge md. 51/1-c, ç).
Kaynaklar ve doğrulama
- 10962 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı: Hizmet İhracatının Tanımlanması, Sınıflandırılması ve Hizmet Sektörlerinin Desteklenmesi Hakkında Karar (RG 27/2/2026, 33181)
- Hizmet Sektörlerinin Desteklenmesine İlişkin Genelge (Bakanlık Onayı: 5/3/2026), Ticaret Bakanlığı
Bu yazıdaki oran, limit ve süreler 19 Kasım 2026 tarihinde yukarıdaki resmî metinlerle karşılaştırılmıştır. Mevzuat değişebilir; uygulama öncesinde güncel metni kontrol edin.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki veya mali tavsiye değildir. Uygulama için resmî metinleri ve güncel mevzuatı kontrol edin ya da uzmanlarımıza danışın.
